Mauricijus (engleski Mauritius, francuski Maurice), ili zvanično Republika Mauricijus (engleski Republic of Mauritius, francuski République de Maurice), ponegde pogrešno nazvana i kao ostrvo Moris, je ostrvska država u jugozapadnom delu Indijskog okeana, 170 km severoistočno od Reiniona, 920 km istočno od Madagaskara, 2.000 km od obale istočne Afrike kojoj i geopolitički pripada. Pored ostrva Mauricijus u sastavu republike se nalaze i ostrva Saint Brandon, Rodrigues, kao i grupa ostrva Agalega.
Od 2026. godine Mauricijusu će pripasti i arhipelag Chagos, zajedno sa ostrvom Diego Garcia.
Geografija
Površina Republike Mauricijus je 2.040 km2. Od toga na površinu ostrva Mauricijus otpada 1.865 km2. Zajedno sa ostrvima Reinion i Rodrigues, deo Maskarenskih ostrva. Ovaj arhipelag formiran je nizom vulkanskih erupcija. Mauricijus je nastao pre oko 8 do 10 miliona godina. Na tom području više nema vulkanskih aktivnosti.
Rodrigues, kao drugo najveće ostrvo sa oko 35.500 stanovnika, nalazi se 560 km istočno od Mauricijusa. Dva ostrva Agalega, 1000 km severno od Mauricijusa imaju ukupno oko 300 stanovnika koji se uglavnom bave eksploatacijom kokosa. Cargados Carajos je arhipelag od oko 16 malih ostrva i još skoro 25 neimenovanih peščanih sprudova ukupne površine 1,3 km2, na oko 300 km severoistočno od Mauricijusa, koji su uglavnom koristili gusari kao sklonište.
Oko samog Mauricijusa, skoro celim obimom, postoji koralni greben koji štiti ostrvo od velikih okeanskih talasa kao i ajkula, pa je plivanje u laguni potpuno bezbedno za razliku od većine drugih okeanskih ostrva. Kada je ostrvo nastajalo, vulkan se slegao, a celim obimom vulkana izdigao se deo tla od kojeg je kasnije nastao taj zaštitni greben. U samoj laguni (prostoru između grebena i ostrva) dubina vode ne prelazi 4 m, a najčešće je između 2 i 3 m. Samo na jugoistočnom delu ostrva na kojem su uglavnom ribarska sela, kao i mestimično na istočnom delu postoje “rupe” u grebenu, odnosno sam greben nije potpuno zatvoren, ali tu ionako skoro da i nema hotela i turističkih sadržaja. U te krajeve uglavnom dolaze zaljubljenici u surfovanje.
Najviši vrh Mauricijusa je Piton de la Petite Rivière Noire (vrh male crne reke) visok 828 m.
Smešten blizu Jarčeve obratnice, Mauricijus ima tropsku klimu. Postoje dva godišnja doba: toplo vlažno leto od novembra do aprila, sa prosečnom temperaturom od 24,7°C i hladnija suva zima od juna do septembra sa prosečnom temperaturom od 20,4°C. Temperaturna razlika između godišnjih doba je samo 4,3°C. Najtopliji meseci su januar i februar sa prosečnom dnevnom maksimalnom temperaturom koja dostiže 29,2°C, a najhladniji meseci su jul i avgust sa prosečnim noćnim minimalnim temperaturama od 16,4°C. Godišnja količina padavina kreće se od 900 mm na obali do 1.500 mm na centralnoj visoravni. Iako nema izražene kišne sezone, većina padavina je u letnjim mesecima. Temperatura mora u laguni varira od 22-27°C. Centralna visoravan je mnogo hladnija od okolnih priobalnih područja i može da ima čak dvostruko više padavina. Preovlađujući pasati održavaju istočnu stranu ostrva hladnijom i donose više kiše.
Povremeni tropski cikloni se generalno javljaju između januara i marta i imaju tendenciju da poremete vreme oko tri dana, donoseći obilne kiše. Anticikloni pogađaju zemlju od maja do septembra. Holanda (1994) i Dina (2002) bila su dva najgora skorašnja ciklona koja su pogodila ostrvo. Cikloni koji leti nastaju oko ostrva Diego Garcia ispod obale Šri Lanke na svom putu ka afričkom kontinentu uglavnom prolaze iznad Mauricijusa i završe na istočnoj obali Afrike, gde najčešće strada Madagaskar. Cikloni obično samo “zakače” Mauricijus, ali dešava se na svakih nekoliko godina da pređu i preko samog ostrva kada stradaju uglavnom male i trošne kuće kao i visoke palme. Hoteli i zidane kuće su potpuno bezbedni.
Dodo ptice (čije ime kada se prevede sa portugalskog znači – glupa) su bili potomci podvrste golubova koje su se naselile na Mauricijusu pre 4 miliona godina. Kako nisu imale prirodnih neprijatelja, izgubile su potrebu da beže od predatora i tokom evolucije izgubile su moć letenja. Živele su i gnezdile se na zemlji hraneći se voćem koje je padalo sa drveća. Na ostrvu nije bilo sisara, a veliki broj ptica živeo je u gustim šumama.
Portugalci, kao prvi ljudi koji su kročili na tlo ostrva, osnivaju na ostrvu koloniju koja je uglavnom služila trgovačkim brodovima kao mesto za odmor na dugom putu ka Indiji. Dodo, koja je težila i do 25 kg, bila je odličan izvor svežeg mesa pa su ih Portugalci rado lovili i uživali u ukusnom mesu. Po odlasku Portugalaca, na ostrvo dolaze Holanđani koji ovaj put osnivaju pravu koloniju i donose sa sobom domaće životinje, uključujući svinje pa i majmune, a uz brodove dolaze i pacovi koji se kasnije naseljavaju na ostrvo. Sve ove životinje hranile su se jajima ptice dodo, čime su vrlo brzo dovele do potpunog izumiranja ove vrste. Poslednji dodo ubijen je 1681. godine, što znači da je posle 4 miliona godina bilo dovoljno nešto više od 150 godina da se potpuno istrebi dodo. Dodo se danas nalazi na grbu Republike Mauricijus.
Istorija
Dok su arapski i malezijski mornari znali za Mauricijus još u X veku, prvi Evropljani koji su došli do ostrva bili su Portugalci, koji su ga otkrili tek 1505. godine. Ostrvo nije bilo naseljeno do 1638. godine kada su ga kolonizovali Holanđani, dajući mu ime po princu Mauriceu of Nassaua. Mauricijus je naseljavan sledećih nekoliko vekova talasima trgovaca, farmera i njihovih robova, radnika i umetnika. Holanđani su napustili koloniju 1710. godine.
Francuzi su preuzeli Mauricijus 1715. godine i preimenovali ga u Ile de France. Ostrvo je postalo prosperitetna kolonija pod Francuskom istočnoindijskom kompanijom. Francuska vlada je preuzela kontrolu nad ostrvom 1767. godine, a ostrvo je korišćeno kao pomorska baza tokom Napoleonovih ratova. Uprkos francuskoj pomorskoj pobedi u Bitka kod Grand Porta 19. i 20. avgusta 1810. godine, Mauricijus su 3. decembra 1810. godine osvojili Britanci. Britanci su se iskrcali u tajnosti 2. septembra 1810. godine na najsevernijoj tački ostrva, takozvanom Maleroznom rtu (Cap Malheureux) odakle su preuzeli celo ostrvo i vratili mu ime Mauricijus. Francuske institucije na ostrvu su očuvane, a francuski jezik je i danas rasprostranjeniji od engleskog.
Svi robovi su oslobođeni 1833. godine (po drugim izvorima bilo je to 1835. godine). Nakon ukudanja ropstva počela je velika imigracija radnika iz ostalih britanskih kolonija, najviše sa indijskog podkontinenta.
Franko-Mauricijska elita je kontrolisala gotovo sve plantaže šećera, i bila je aktivna u biznisu i bankarstvu.
Mauricijus je peta zemlja na svetu koja je 1847. godine uvela poštanske marke, a jedan par markica je skoro legendaran u filateliji, poznate kao “Mauritius Post Office stamps” predstavljaju jedne od najređih i najcenjenijih markica zbog samog datuma i navodne štamparske greške.
Izbori održani 1947. godine za novoosnovane zakonodavne organe su prvi koraci ka samoupravi ostrva. Kampanja za nezavisnost je intenzivirana 1961. godine, kada su se Britanci složili da se ostrvu odobri dodani elementi samouprave. Izbori održani 1967. godine su shvaćeni kao referendum za nezavisnost. Seewoosagur Ramgoolamje postao prvi premijer 12. marta 1968. godine.
Mauricijus je stekao nezavisnost 1968. godine. Država je postala republika 1992. godine. Mauricijus je demokratska zemlja i jedna je od najrazvijenijih zemalja Afrike.
Stanovništvo
Na ostrvu živi oko 1,273 miliona stanovnika. Pored potomaka Evropljana, Afrikanaca, Indijaca, Pakistanaca i Tamila, na ostrvu živi i oko 5% Kineza. Interesantno je da iako se trude da se ne mešaju previše, na ostrvu se lako mogu pronaći mešavine svih rasa. Kreoli su uglavnom potomci robova koji su u vreme francuske vlasti dovođeni iz Afrike i sa Madagaskara, dok je u vreme britanske vladavine po ukidanju ropstva 1835. godine počela imigracija radnika sa indijskog podkontinenta.
Glavni i najveći grad je Port-Louis koji se nalazi na zapadnoj strani ostrva. Drugi veći gradovi su: Curepipe, Rose Hill, Quatre Bornes i Vacoas.
Port-Louis
Dva de fakto zvanična jezika na Mauricijusu su engleski i francuski. Engleski je jezik koji koristi vlada, skupština i sudovi. Većina medija koristi francuski jezik.
Na Mauricijusu se govori šest jezika, od kojih su dva službena, engleski 3.000 i francuski 37.000 govornika. Ostala četiri jezika su bodžpurski sa 336.000, Urdu sa 64.000, tamilski sa 31.000 govornika i mauricijski kreolski, koji je najzastupljeniji sa 800.000 govornika.
Mauricijski kreolski vodi svoje poreklo od vlasnika plantaža i robova koji su dovedeni da rade na plantažama šećera. Indo-Mauricijski potiče od indijskih imigranata koji su došli da rade u XIX veku,
Široko je rasprostranjen mauricijski kreolski jezik. To je jezik kojim su se afrički robovi sporazumevali sa svojim francuskim robovlasnicima onako kako su oni “čuli” da se izgovara, kao što u Africi takozvani engleski kreolski jezik, koji pogrdno zovu pidžin ingliš (Pidgin english) vuče korene iz engleskog. Radi ilustracije razlike između francuskog i kreolskog, francuska reč madmoazel (gospođica, francuski madmoaselle) na kreolskom se izgovara “mamzel”. Kasnije su u taj jezik unete i reči iz engleskog, pa i drugih jezika, a pisani kreolski je razvijen tek šezdesetih godina prošlog veka.
Skoro sve svetske religije su zastupljene na Mauricijusu, a sa preko 50% dominira hinduizam, zatim hrišćanstvo (28%) i islam (17%).
Dok je severni deo ostrva (uz obalu od severozapada, preko severa do severoistoka) uglavnom okrenut turizmu, pa se tako i stanovništvo u tom delu ostrva uglavnom odlučuje za uslužne delatnosti, južni, siromašniji deo ostrva je uglavnom okrenut poljoprivredi i ribolovu. Na centralnom delu ostrva, u mestima Curepipe, Rose Hill i Quatre Bornes uglavnom živi urbano stanovništvo koje je u velikom procentu zaposleno u Port-Louisu ili u mnogobrojnim hotelima na obodima ostrva.
Na ostrvu živi i radi dosta visoko kvalifikovanih radnika iz Evrope.
Ostrvo Mauricijus je administrativno podeljeno na 9 pokrajina. Tri udaljene ostrvske teritorije koje pripadaju Mauricijusu su ostrva Agalega, St. Brandon i Rodrigues.
Mauricijus smatra da se pod njegovim suverenitetom nalaze još Arhipelag Chagos (Britanska teritorija Indijskog okeana) i ostrvo Tromelin (francuska Rasejana ostrva u Indijskom okeanu).
Izmešana kolonijalna prošlost se odrazila na kulturu Mauricijusa. Kuhinja je mešavina indijske, francuske i kreolske kuhinje, odlikuje se izuzetno začinjenom hranom snažnog ukusa. Stanovništvo najčešće večeri provodi u nekom od velikog broja restorana širom celog ostrva i može se naći hrana za svačije ukuse, od indijskih restorana, preko kineskih, kreolskih, južnoafričkih, pa do restorana sa evropskom kuhinjom. Takođe su prisutni i veliki svetski lanci restorana.
Nacionalni sport Mauricijusa su konjske trke, koje datiraju od 1812. godine i najstariji su događaj te vrste na južnoj hemisferi. Najpopularniji sport na Mauricijusu je fudbal, a najpopularniji klub je Klub M, tj. reprezentacija. Popularni su i vodeni sportovi (plivanje i jedrenje).
Stadion George V kapaciteta 6.500 gledalaca
Pušenje je zabranjeno na javnim mestima, osim na posebno označenim mestima. Veoma dugo je za trgovinu drogom zakonom bila zaprećena smrtna kazna koja je ukinuta, ali su kazne ostale izuzetno žestoke. Na ostrvu ne postoji rizik od malarije i sličnih tropskih bolesti, ali treba biti oprezan sa pijaćom vodom. Preporučuje se flaširana voda za piće.
Privreda
Od sticanja nezavisnosti 1968. godine Mauricijus je razvio privredu zasnovanu na poljoprivredi, sa industrijom i turizmom koji beleže stalni porast. Za razliku od većine afričkih zemalja koji su po dobijanju nezavisnosti uglavnom uništili sve što im je ostalo od prethodnih kolonijalnih vlasti, na Mauricijusu nije napravljena takva greška, pa je zato malo ostrvo Mauricijus danas jedna od vodećih privreda Afrike. Godišnji porast bruto nacionalnog dohotka je 5% do 6%.
Šećerna trska se uzgaja na oko 90% kultivisanog zemljišta i čini oko 25% izvoza. Nezaposlenost na Mauricijusu je oko 7%.
Mauricijus može da se pohvali i kvalitetnim pivom, kao i rumom koji se pravi od šećerne trske, još od vremena prvih kolonista. Sama proizvodnja ruma je u XIX veku dosta doprinela ekonomskom procvatu kada su osnovane brojne destilerije.
U poslednjim decenijama privreda se značajno oslanja i na turizam, naročito na severnom delu ostrva. Izgrađen je veliki broj hotela visoke klase u koje redovno na odmor dolaze predsednici država (Fransoa Miterand) kao i druge poznate ličnosti.
Najpoznatije turističke destinacije se nalaze na severozapadnoj i severnoj strani ostrva od kojih se ističe Grand Baie sa velikim brojem hotela.
Saobraćaj
Na Mauricijusu se vozi levom stranom, kao u Engleskoj.
Po podacima iz 2019. godine na Mauricijusu je postojalo 2.772 km puteva, od čega je 1.140 km glavnih puteva, 913 km sporednih puteva, 104 km autoputeva, a preostalih 615 km čine druge vrste puteva. Procenat asfaltiranih puteva je 98%.
Mreža autoputeva obuhvata tri glavna autoputa:
– M1 (Port Louis – Plaisance) ide od Port Louisa do međunarodnog aerodroma, a takođe povezuje Moku, Beau Bassin-Rose Hill, Quatre Bornes, Vacoas-Phenix i Curepipe. Dužina mu je 47 km i najvažniji je put u zemlji.
– M2 (Port Louis – Sottise) ide od Port Louisa do Grand-Baiea na severu, a takođe povezuje i Pamplemousses. Dužina mu je 23 km.
– M3 (Terre Rouge – Verdun – Trianon Link Road i Bagatelle – Valentina Link Road) zaobilazi Port Louis.
– M4 (Aerodrom – Bel Air – Point Blanc – Forbach) je u ranim fazama ugovaranja.
Mauricijus ima razvijenu autobusku mrežu sa oko 220 autobuskih linija i otprilike 900 autobuskih stajališta. Njima upravljaju velike kompanije (Mauritius Bus Transport, National Transport Corporation, United Bus Service, kao i manje kompanije Rose Hill Transport, Triolet Bus Service i druge) i razni pojedinačni operateri koji su organizovani u regionalna zadružna društva vlasnika autobusa. Cene autobuskih karata reguliše Vlada Mauricijusa. Međutim, ne postoji karta nezavisna od operatera koja bi se mogla koristiti širom ostrva.
Železnički sistem je postojao na Mauricijusu od šezdesetih godina XIX veka do 1964. godine. 1956. godine doneta je odluka o zatvaranju železnice zbog neisplativosti. U to vreme, Vladine železnice Mauricijusa imale su 146 km koloseka od 1.435 mm (standardni kolosek) i 47 lokomotiva. Teretni prevoz je nastavljen do 1964. godine kada je železnica ukinuta.
Od 1964. do 2020. godine na Mauricijusu nije bilo operativnih železničkih pruga za duge relacije. Zbog sve veće gužve u drumskom saobraćaju, planovi za metro sistem pojavili su se 2009. godine. Prva faza Metro Expressa otvorena je 2020. godine.
Urbos 100-3 na stanici at Rose Hill Central
Prvobitni planovi su predviđali liniju od 24,9 km koja bi smanjila pritisak na prometne puteve; bila bi podržana mrežom autobusa.
Prva linija bi išla od glavnog grada Port Louisa do Curepipea, uglavnom prateći pruge nekadašnje državne železnice zatvorene šezdesetih godina prošlog veka.
2. avgusta 2017. godine objavljeno je da će Larsen & Toubro biti izvođač radova odgovoran za izgradnju metro mreže.
Prva faza, od Port Louisa do Rose Hill Centrala, otvorena je 10. januara 2020. godine. Produžetak za dve stanice do Quatre Bornesa otvoren je 20. juna 2021. godine. Druga faza, do Curepipea, i treća faza, do Réduita, završene su u oktobru 2022. godine.
Glavna luka na ostrvu Mauricijusu je Port-Louis. Do 1922. godine do Mauricijusa se moglo doći jedino brodom.
Sa međunarodnog aerodroma “Plaisance” postoje redovne avio-linije ka svim većim svetskim gradovima. Pored “Air Mauritiusa”, iz Evrope ka Mauricijusu lete i “Air France”, “Alitalia”, “British Airways”, kao i “Lufthansa”.
Prvi zabeleženi let sa Mauricijusa izvršio je 2. juna 1922. godine major F. W. Honnet. Avion, jednomotorni dvokrilac, nazvan Maurice, došao je brodom. Za prvi let, zemljište kod Gymkhane, Vacoas, pretvoreno je u improvizovani aerodrom.
10. septembra 1933. godine dva francuska pilota, Maurice Samat i Paul Louis Lemerle, leteli su sa ostrva Reinion na Mauricijus. Piloti su sleteli u Mon-Choisy na severu ostrva. 4. oktobra iste godine, mauricijski pilot, Jean Hily, poleteo je iz Mon-Choisy za ostrvo Reinion. Međutim, nikada nije stigao i izgubio se na moru. Nekoliko godina koje su usledile, pojas Mon-Choisy je korišćen kao aerodrom za retke avione koji su sletali na ostrvo. Međutim, 1942. godine, ulaskom Japana u Drugi svetski rat, ostrvo je dobilo strateški značaj u Indijskom okeanu i stoga je britanska vlada brzo izgradila novi aerodrom na jugu ostrva na lokaciji Plaisance. 24. novembra 1943. godine prvi vojni avion Kraljevskog vazduhoplovstva (RAF) koji je leteo iz Najrobija sa zaustavljanjem na Madagaskaru, sleteo je u Plaisance.
Sa završetkom rata, aerodrom je otvoren za civilno vazduhoplovstvo. Tako je 10. februara te godine avion Junker 52 sleteo u Plaisance. Od 1945. godine RLAF je upravljao linijom Pariz – Mauricijus. Putovanje od 6 dana i 7 zaustavljanja uključivalo je Antananarivo i ostrvo Reinion. 1946. godine RAF je predao aerodrom Plaisance vlastima Mauricijusa.
“Air France” je postao prva komercijalna avio-kompanija koja je došla na Mauricijus. Od 1947. godine, njihov DC4, sa prevozom 44 putnika, obavljao je let Pariz – Mauricijus za 3 dana, uključujući noćni let, sa 12 presedanja. Sledeće godine, britanska kompanija “SkyWays” je pokrenula nedeljni let na liniji Plaisance – Najrobi. Uvođenje Boeinga od 1961. godine značajno je smanjilo vreme putovanja na ovoj liniji. Iako je Mauricijus bio britanska kolonija, Britanska korporacija za prekomorske avio-linije (BOAC) počela je da dolazi na Mauricijus tek od 1962. godine. Let Mauricijus – London trajao je 26 sati, sa 4 presedanja. 1967. godine Boeing 707, sposoban da preveze 160 putnika, uveden je na liniji Pariz – Mauricijus, smanjujući vreme putovanja na 18 sati.
Prvi let do ostrva Rodrigues obavljen je 10. septembra 1972. godine.
2019. godine aerodrom koji se sada zove “Sir Seewoosagur Ramgoolam”, opslužio je blizu 4 miliona putnika. Od evropskih gradova do Mauricijusa je moguće doći iz Moskve, Pariza, Londona, Ženeve, Sofije, Beča, Frankfurta, Liona, Marseja, Ciriha, Madrida, Milana, Rima, Varšave, Bratislave, Brna, Ostrave, Osla, Istanbula i Madrida. Postoje letovi do više destinacija u Africi, Aziji, pa i do Pertha u Australiji.
Znamenitosti
Île aux Cerfs
Ostrvo za odmor Île aux Cerfs nalazi se u blizini Tru d’Eau Douce u najvećoj laguni Mauricijusa i nudi slikovito “šik i divlje” okruženje za zadivljujuće iskustvo prirodne lepote. Raspolaže restoranom na plaži, avanturističkim parkom, širokim spektrom vodenih sportova i teren za golf sa 18 rupa, kao i netaknutim mirnim plažama.
Les 7 cascades
“Sedam kaskada”, odnosno sedam vodopada, poznatih i kao Tamarindski vodopadi, nalaze se u Henrietti. Od poslednjeg autobuskog stajališta pešači se oko 1,5 km do ulaza u vodopad, koji se nalazi blizu hrama i u poljima šećerne trske. Spust do prvog vodopada je strm i nimalo lak za početnike koji nikada nisu planinarili. Klizavo je i lako se možee pasti ako se ne nose planinarske cipele ili ako se ne pridržava pravilno za korenje drveća. Može biti potrebno oko 50 m da bi se stiglo do vrha prvog vodopada. Nakon toga, mora se spustiti još 30 m da bi se stiglo ispod prvog vodopada. Mogu se videti ljudi kako plivaju tamo. To je neverovatan pogled jer se pešači iza vode koja pada. Da bi se stiglo do drugog vodopada i dalje, potrebno je biti veoma oprezan jer ima mnogo spustova. Da bi se stiglo do šestog i sedmog vodopada, potrebno je spuštanje konopcem. Penjanje do gore koristeći istu stazu je veoma fizički zahtevno i zahteva mnogo energije.
Le Morne Brabant
Le Morne Brabant je poluostrvo na najjužnijem zapadnom delu Mauricijusa kojim dominira velika bazaltna stena visine 556 m, čineći ovaj krajolik najznamenitijim na celom ostrvu. Vrh stene je gotovo ravan i ima površinu od 12 ha. Takođe, na njenim liticama postoje brojni otvori i plitke pećine, dok je okružena plitkom lagunom koja je velika turistička atrakcija. Le Morne Brabant uživa jedinstvenu mikroklimu, zbog čega je jedno od tri poslednja utočišta jedne od najređih biljaka na svetu, mandrinete, ali i drugih endema.
Pešačenje do Morna je veličanstveno i dobro obeleženo (od pristupnog puta kolima do vrha, nemoguće je izgubiti se). Pristupni put kolima je malo grub (1,5 km), ali se stiže bez većih problema. Prvi deo pešačenja je na širokoj, blago nagnutoj stazi, veoma prijatno. Već postoje neki prelepi vidikovci duž ove staze za one koji ne žele dalje da se penju. Nakon toga, moraju se koristiti ruke da bi se stiglo do vrha, ali ne zahteva previše poteškoća. Na kraju, pešačenje je 7 km u oba smera sa 500 m uspona (polovina uspona je na stazi, a druga polovina na planini).
Plaža Le Morne
Ova spektakularna plaža proteže se u dužini od preko tri kilometra.
Odlična plaža, uglavnom zauzeta odmaralištima, ali postoji i lep javni deo plaže. Na raspolaganju je veliki besplatan parking prostor, tako da nema problema da se pronađe slobodno mesto.
Plaža Flic En Flac
Plaža, kao i sve turističke destinacije, jedno je od mesta koje zauvek ostaje u sećanju. Ona u Flic en Flacu je veoma lepa, sa veoma finim peskom, gotovo kao talk u prahu, očigledno koralnog porekla. Turisti očekuju da će plaže odmarališta biti čiste; u Flic en Flacu su čak i prostrane javne plaže čiste i, što je pohvalno, postoje i službe za hitne slučajeve. Ovo je važna poruka koju Mauricijanci žele da prenesu turistima… sunce, more, plaže… ali i velika bezbednost.
Park prirode La Vanille
Park prirode La Vanille je idiličan i zapanjujući park bujne tropske vegetacije koji se prostire na 3,5 ha. Uživajte u nezaboravnom iskustvu šetnje među najvećom grupom džinovskih aldabradskih kornjača uzgajanih u zatočeništvu na svetu. U parku ima više od 1000 kornjača, pored 2000 nilskih krokodila, kao i razne druge životinje poput majmuna, iguana, slepih miševa, jelena, gekona, jegulja, divljih svinja i još mnogo toga… Takođe se može posetiti Insektarijum sa više od 23.000 primeraka, akvarijum i muzej fosila. Novo u La Vanilleu: farma za milovanje životinja, jahanje ponija.
Botanička bašta Sir Seewoosagur Ramgoolam (SSR)
Botanička bašta Sir Seewoosagur Ramgoolam (SSRBG) prostire se na površini od oko 37,5 ha i predstavlja raznovrsne atrakcije u pogledu flore i faune, kako kopnenog tako i vodenog porekla. Poreklo SSRBG datira iz francuskog perioda. 1736. godine francuski guverner, Mahé de Labourdonnais, odlučio je da osnuje svoj posed oko sadašnje glavne kapije bašte. 1767. godine francuski intendant Pierre Poivre, tvorac bašte, uveo je povrće, voće, cveće i začine iz celog sveta. To je najstarija botanička bašta na južnoj hemisferi.
Chamarel Seven Coloured Earth Geopark
Destinacija čija je geologija divno umetničko delo, upotpunjeno savršenom harmonijom boja. Rana jutra su poziv na avanturu, baš u srcu egzotičnog sveta Chamarela. Vijugajte krivudavim putevima njegovih divljih planina. Zatim, pratite dugačku stazu obloženu drvećem kafe i vetiverom… Jer zaslužujete najlepša otkrića. Geopark Zemlje sedam boja Chamarela pruža jedinstvenu priliku da se otkriju milioni godina istorije. Geopark se fokusira na povezivanje ljudi sa prirodom na prijatan, zabavan i prosvetljujući način kroz geologiju, obrazovanje i zaštitu prirode. Jedno od najvećih prirodnih čuda Mauricijusa, pružiće znanje o poreklu Mauricijusa i njegovom formiranju.
Vodopad Chamarel
Nesumnjivo najviši vodopad sa jednim padom na Mauricijusu, visok oko 100 m, vodopad Chamarel je zapanjujući komad prirode koji stoji usred guste vegetacije. Napajan vodama tri različita potoka koja se ulivaju u reku Saint Denis, ima snažan bujni tok sa maksimalnim protokom većim od 40.000 m3 u minuti. Nadvisujući se nad ivicom bazaltne litice, vodopad Chamarel se uliva u ovalni bazen pre nego što se spusti niz kanjon okružen tropskom šumom dug 6 km do zaliva Baie du Cap. Prizor ne samo da ispunjava čula svežinom, već je i spektakularan prikaz miliona godina vulkanske aktivnosti. Dramatični pejzaž formiraju lave dve različite starosti. Sloj bazalta blizu osnove datira iz perioda od pre 10 do 8 miliona godina, na vrhu kojeg se nalazi drugi sloj iz srednjeg perioda između 3,5 i 1,7 miliona godina. Nije ni čudo što se vodopad Chamarel nalazi među najtraženijim turističkim destinacijama na Mauricijusu!
Nacionalni park Black River Gorges
Ovaj prirodni rezervat površine 6.574 ha ispunjen je planinarskim stazama za posmatranje autohtonih šuma i raznolikosti divljih životinja.
S A I N T B R A N D O N
Saint Brandon, takođe poznat kao Cargados Carajos Shoals, je arhipelag u jugozapadnom Indijskom okeanu koji se sastoji od peščanih sprudova, plićaka i ostrvaca koji pripadaju Republici Mauricijus. Nalazi se oko 430 km severoistočno od ostrva Mauricijus. Sastoji se od pet ostrvskih grupa, sa ukupno oko 28-40 ostrva i ostrvaca, u zavisnosti od sezonskih oluja i povezanih kretanja peska.
Arhipelag je nizak i sklon je značajnom potapanju tokom jakih vremenskih uslova, ali i zbog godišnjih tropskih ciklona na Maskarenskim ostrvima. Njegova ukupna površina se različito procenjuje od 1,3 km2 do 2 km2. Ostrva imaju malu populaciju od oko 60 ribara koji rade za ribarsku kompaniju Raphael. Većina ove populacije, oko 40 ljudi, živi na ostrvu Île Raphael, a manja naselja postoje na ostrvu Avocaré, L’Île Coco i L’île du Sud.
Početkom XIX veka većina ostrva je korišćena kao ribarske stanice. Danas, samo jedna rezidentna ribarska kompanija posluje na arhipelagu sa tri ribarske stanice i smeštajem za ribolovce mušičare na ostrvima L’île du Sud, Île Raphael i L’Île Coco. Izolovano ostrvo Albatross vraćeno je državi Mauricijus u maju 1992. godine i od tada je napušteno. 13 od 30 ostrva bilo je predmet pravnog spora od 1995. do 2008. godine između izvesnog gospodina Talbota (koji je delovao u saradnji sa vladom) i ribarske kompanije Raphael, a ovo je rešio Apelacioni sud Mauricijusa 2008. godine koji je pretvorio nekadašnji stalni zakup u stalni grant za rezidentnu ribarsku kompaniju.
Kao što je uobičajeno među malim, udaljenim ostrvima, fauna i flora pokazuju visok stepen endemizma što privlači posetioce i međunarodne zaštitnike prirode zbog ključne uloge koju ova udaljena ostrva igraju u očuvanju ugroženih vrsta. Ovde se gnezdi ugrožena zelena morska kornjača, kao i kritično ugrožena karetna želva, koja može biti jedinstvena u meri u kojoj se na kraju potvrdi da se genetski razlikuje od onih severnije na ostrvima Čagos i Sejšelima.
Ostrva, koja su proglašena ključnim područjem biodiverziteta u okviru CEPF-a, takođe su ključna za očuvanje mnogih vrsta ptica koje su ili ranjive ili gotovo ugrožene i koje je Svetska banka preporučila kao zaštićeno morsko područje (MPA) (1998). Plan upravljanja Svetske banke je prihvaćen, uz nekoliko izmena, na nivou ministarstva Mauricijusa u njihovom “Planu za upravljanje Saint Brandonom” 2002. godine, a potom ga je odobrila vlada Mauricijusa 2004. godine.
Početkom XVI veka Portugalci su ostrva označili kao Cargados Carajos na kartama kao što je Cantino Planisphera iz 1502. godine, koja ih je identifikovala kao baixos (“nisko položena”), sa okruženjem od krstova kako bi se označila opasnost za plovidbu.
Data su različita objašnjenja zašto su ostrva kasnije dobila ime Saint Brandon. Jedno od njih je da je to anglizovano ime francuskog grada Saint-Brandan, koje su verovatno dali francuski mornari i gusari koji su plovili do i iz Bretanje.
Drugo objašnjenje je da ime potiče od mitskog ostrva Saint Brendana koje seže do Svetog Brendana od Clonferta, Brendana Moreplavca, jer su francuski mornari povezivali atol sa zaštitnikom mornara.
Ime Cargados Carajos, koje se odnosi na “napunjeno gnezdo vrane” portugalske karavele koja je bila potrebna za uspešnu plovidbu kroz opasni atol, takođe se i dalje koristi.
Geografski, arhipelag je deo Maskarenskih ostrva i nalazi se na Maskarenskom platou nastalom odvajanjem mikrokontinenta Mauricija tokom odvajanja Indije i Madagaskara pre oko 60 miliona godina od današnjeg afričkog kontinenta.
Greben se proteže više od 50 km od severa ka jugu i širok je 5 km, presečen sa tri prolaza. Površina grebena je 190 km2. Ukupan broj ostrva na grebenu varira, ali obično ih je oko 40. Ostrva Siren, L’île du Sud, Pearl i Frigate nalaze se zapadno od grebena, dok se North Island nalazi oko 4 km severoistočno od severnog vrha grebena. Ostrvo Albatross, oko 18 km severno, geografski je zasebno, jedno koralno ostrvo.
Ostrvo Albatross je najviša tačka na 6 m iznad nivoa mora i najveće od ostrva u grupi, sa površinom od 1,01 km2, a slede ga Raphaël, Tortue, Avocaré, L’Île Coco i L’île du Sud.
Temperature vazduha se kreću od 23 do 26°C, sa padavinama od 1.050 mm godišnje, a najviše ih ima od januara do aprila. Klimom dominiraju jugoistočni pasati. Cikloni mogu prouzrokovati značajnu štetu. 1948. godine Il aux Fous je nestao, a Avoquer je potopljen sa dva metra vode. Petit ile Longue je odnesen kasnijim ciklonom, ali se sada ponovo pojavljuje. Južna ekvatorijalna struja je dominantna. Temperaturni rekordi za Saint Brandon su 35,6°C, odnosno 17,6°C.
Ostrvo Raphaël
Pošto su sve portugalske karte otkrića uništene u zemljotresu u Lisabonu 1. novembra 1755. godine, ne postoji način da se to sa sigurnošću sazna, ali glasine sugerišu da su Saint Brandon otkrili arapski mornari oko 975. godine zajedno sa Dinom Arobi (“napušteno ostrvo”), danas poznatim kao ostrvo Mauricijus. Takođe se može naći naveden kao Baixos na karti Cantino Planisphere iz 1502. godine, koja je bila ilegalna kopija portugalske karte koja je dokumentovala arapska otkrića i koja je prokrijumčarena u Italiju i, zbog toga, sačuvana.
Ime Cargados Carajos dobilo je 1506. godine od strane portugalskih mornara koji su se iskrcali radi snabdevanja nakon što su skrenuli sa kursa tokom pokušaja prolaska kroz Mozambički kanal (najkraći i najbezbedniji put) na putu ka Indiji. Pirati i francuski gusari su takođe koristili ostrva kao utočište.
Holanđani su okupirali ostrva 1598. godine.
12. februara 1662. godine istočnoindijski brod “Arnhem” nasukao se na stene Saint Brandona. Volkert Evertsz, kapetan, i drugi preživeli sa olupine preživeli su upravljajući malim čamcem do Mauricijusa i smatra se da su poslednji ljudi koji su videli žive dodoe. Preživeli su tri meseca do spasavanja loveći koze, ptice, kornjače i svinje. Evertsza je spasao engleski brod “Truroe” u maju 1662. godine. Sedam preživelih je odlučilo da se ne vrate sa prvim brodom za spasavanje.
Mauricijus i njegova pridružena ostrva kolonizovali su Francuzi negde oko 1715. godine, kralj Francuske ih je dodelio Compagnie des Indes 1726. godine, ali su retrogradno ustupljeni francuskoj kruni 1765. godine. Saint Brandon se pominje kao Cargados na svetskoj mapi Samuela Dunna iz 1794. godine.
9. juna 1806. godine francuski general Charles Decaen naredio je gusaru Charlesu Nicolasu Marietteu da pošalje špijunsku misiju na Saint Brandon i da ostavi šest ljudi na najistaknutijem ostrvu i da, na povratku na Mauricijus, jednom za svagda utvrdi da su Cargados Carajos i Saint Brandon ista ostrva.
1810. godine ostrva je silom preuzela Velika Britanija i postali su britanska krunska kolonija.
Od oktobra do novembra 1917. godine, ostrva Saint Brandon, a posebno laguna L’Île Coco, korišćena su kao baza nemačkog desantničkog broda “Wolf”. Na ostrvu je “Wolf” prebacio ugalj za loženje i zalihe sa zarobljenog japanskog broda “Hitachi Maru”, što je trajalo tri nedelje. Ugalj je bio neophodan za desantnički povratak u Nemačku. Da bi to uradio, “Wolf” je morao da prođe kroz niz savezničkih ratnih brodova od blizu Rta dobre nade do Severnog Atlantika. 7. novembra 1917. godine, Nemci su potopili “Hitachi Maru” 26 km od obale i “Wolf” je otišao.
Ostrvo Albatross
Najčešće zaposlenje na Saint Brandonu 1922. godine bila je poljoprivreda, sa upravnikom, pomoćnikom upravnika i jedanaest radnika. Zabeleženo je da su samo dva mlada muškarca radila kao ribari. Tri muškarca su radila kao stolari, jedan kao zidar, jedan kao obućar, a treći kao kućni sluga. Nije bilo naznaka da su rudnici gvana radili. Ostrva su kasnije iskopavana zbog fosfata dobijenih iz gvana sve dok rudarske aktivnosti nisu prestale sredinom XX veka.
Radio-amateri su povremeno sprovodili ekspedicije na Sent Brendonu. U februaru i martu 2023. godine, ekspedicija je ostvarila više od 120.000 radio kontakata.
Glavno naselje i administrativni centar Saint Brandona je Île Raphaël i može imati do 35 stalno zaposlenih, stanicu obalske straže i meteorološku stanicu. Manja naselja postoje na ostrvu Avocaré, L’Île Coco i L’île du Sud. Naselje na Albatrossu je napušteno 1988. godine.
Britanske kolonijalne vlasti su 31. marta 1911. godine izvršile istraživanje arhipelaga Saint Brandon kao dela popisa stanovništva Mauricijusa. Utvrđeno je ukupno 110 stanovnika, što je činilo 97 muškaraca (86 neindijskih i 11 indijskih) i 13 žena (10 neindijskih i 3 indijske). Iako je arhipelag verovatno imao stalno stanovništvo u tom trenutku, što ukazuje na osmoro dece mlađe od 15 godina i 5 osoba starijih od 60 godina, verovatno je postojala i sezonska komponenta, pri čemu su najveći segment stanovništva činili muškarci između 20 i 35 godina. 73 muškarca su radila u ribarstvu, 11 u rudnicima gvana, a 4 su bili brodski stolari. Zabeležena je samo jedna (muška) osoba rođena na Saint Brandonu.
Na popisu iz 1921. godine, broj stanovnika je pao na samo 22. Bio je 21 muškarac (starosti 19-48 godina) i samo jedna žena, udata katolkinja, stara 31 godinu. Dodatnih 14 ljudi je identifikovano kao deo “opšte populacije”, od kojih je 11 rođeno na Mauricijusu, jedna na ostrvu Rodrigues i dve na Sejšelima. Pored toga, bilo je 3 Indo-mauricijanca i 5 “drugih Indijaca” iz Madrasa, Kalkute i Kolomba.
GPS koordinate: 16°26’35” S, 59°36’29” E.
A G A L É G A
Agaléga je zavisna teritorija Mauricijusa, kako je definisano Ustavom Mauricijusa, koja se sastoji od dva spoljna ostrva koja se nalaze u Indijskom okeanu, oko 1.050 km severno od ostrva Mauricijus.
Slično drugim mauricijskim ostrvima kao što je Saint Brandon, ostrvom direktno upravlja premijer Mauricijusa preko kabineta premijera, a zatim Korporacija za razvoj spoljašnjih ostrva. Broj stanovnika ostrva porastao je sa 289 u 2011. godini, na 330 u 2022. godini.
Ostrva imaju ukupnu površinu od 26 km2. Severno ostrvo je dugačko 12,5 km i široko 1,5 km, dok je Južno ostrvo dugačko 7 km i široko 4,5 km. Ostrva su međusobno udaljena 1,8 km. Na Severnom ostrvu se nalaze aerodromska pista i glavni grad Vingt-Cinq. Ostrva su poznata po proizvodnji kokosa, svojoj glavnoj industriji, a takođe i po dnevnom gekonu Agaléga.
Postoje tri različita objašnjenja za ime Agaléga.
Jedna hipoteza je da je portugalski istraživač, Dom Pedro Mascarenhas, nazvao Agalégu i ostrvo Sainte Marie (uz istočnu obalu Madagaskara) u čast svoja dva jedrenjaka, “Galega” i “Santa Maria”, 1512. godine, kada je otkrio Mauricijus i ostrvo Reinion.
Drugo, verovatnije objašnjenje vezano je za galicijskog istraživača João da Novu, koji je otkrio ostrva 1501. godine dok je radio za Portugalce. João je među svojim mornarima bio poznat kao João Galego. “Galego” je galicijska/portugalska reč za nekoga iz Galicije, severozapadne Španije, a “Agalega” je izvedena iz ženskog roda ove reči, tako da bi “a [ilha] galega” značilo “galicijsko [ostrvo]” ili jednostavno “iz Galicije”.
Dalja, manje verovatna ideja dolazi iz priče u knjizi Roberta Scotta “Limuria: Manja zavisna područja Mauricijusa”, gde on opisuje otkriće ostrva 1509. godine od strane portugalskog moreplovca Dioga Lopesa de Sequeire. Prema ovoj verziji, Diogo je ostrva nazvao Baixas da Gale, pri čemu se “da Gale” odnosi na navodne vetrove olujne jačine koji hipotetički modeliraju obale oba ostrva. Scott sugeriše da su karte regiona prvobitno predstavljale ostrva kao Gale, metamorfozirajući u Galeru, Galegu i konačno Agalegu.
Crkva
Zemljište je verovatno koralno. Kulminacija je na vrhu brda Emmer na Severnom ostrvu. Klima je vruća i vlažna, a prosečna godišnja temperatura je 26°C, sa rasponom od minimuma od 22,5°C do maksimuma od 30,6°C. April je najtopliji mesec u godini. Tropska klima pogoduje razvoju mangrova i kokosovih palmi koje pokrivaju dva ostrvca. Temperaturni rekordi su 16,8°C i 35,1°C. Prosečna godišnja količina padavina je 1770 mm. Kiša pada tokom cele godine, a najviše padavina ima od decembra do aprila.
Privreda ostrva se zasniva prvenstverno na izvozu kokosovog ulja.
Kao i Maskarenska ostrva, ova ostrva su možda bila poznata arapskim i malajskim mornarima, iako nisu pronađeni pisani zapisi koji bi to potvrdili. Agalegu, ili Galegu, istraživao je kapetan Briggs 12. januara 1811. godine, koji je, izgleda, tačno odredio njenu lokaciju, što ranije nije bio slučaj. Iskrcavanje se pokazalo teškim zbog jakih talasa, pošto je ostrvo okruženo grebenom. Bivši francuski gusar se u to vreme naselio na ostrvu, imajući pod sobom koloniju crnaca, koji su obrađivali deo zemlje kukuruzom i pšenicom.
Južno ostrvo
Prvo naselje na ostrvima osnovao je de Rosemond. Po dolasku u avgustu 1808. godine, otkrio je tela dva brodolomnika i bocu sa beleškama koje je napisao jedan od njih, gusar Robert Dufour. Jedino brdo na ostrvima, Montagne d’Emmerez, dobilo je ime po drugom brodolomniku.
Ekonomski, infrastrukturni i politički razvoj ostrva nije počeo sve do dolaska Auguste Le Ducka 1827. godine, francuskog administratora koji je poslat da organizuje proizvodnju kokosovog ulja i kopre. Još uvek postoji niz istorijskih spomenika iz perioda od 1827. do 1846. godine, koje su izgradili robovi: selo Vingt-Cinq (nazvano po 25 udaraca bičem koji su davani pobunjenim robovima), tamnice za robove, mlin za ulje, groblje za crnce i groblje za belce, između ostalog. Auguste Le Duck je takođe započeo izgradnju mosta između dva ostrva, ali ga je odnelo jako nevreme.
Otac Victor Malaval je doveo Katoličku crkvu na ostrva 1897. godine kao prvi misionar. Na Južnom ostrvu je izgrađena improvizovana kapela.
Poreklo stanovnika ostrva bilo je pod uticajem političkih nemira u svetu tog vremena: Mauricijus je postao britanska kolonija 1810. godine, ukidanje trgovine robljem, zatim ukidanje ropstva 1835. godine, nakon čega je usledio dolazak nekvalifikovanih azijskih radnika. Sami robovi su bili madagaskarskog porekla ili iz Madrasa u Indiji, dok su neki oslobođeni sa brodova za prevoz robova, a drugi iz luka za trgovinu robljem na Komorskim ostrvima.
Legende poput “Calèche Blanc” i “Princesse Malgache” deo su folklora ostrva, kao i šifrovani jezik “Madam langaz Seret” koji je nastao u vreme ropstva. Ovaj jezik je mešavina francuskog i mauricijskog kreolskog jezika gde se svaki slog udvostručuje, a prvi suglasnici se zamenjuju sa “g” (npr. “Français” postaje “frangrançaisgais”). Poreklo, svrha i razlozi za evoluciju ovog specifičnog jezika ostaju nejasni.
Danas, stanovništvo broji oko 300 ljudi, lokalno poznatih kao Agalensi (“Agaleganci”), koji govore kreolski. Katolicizam je dominantna religija.
Memorandum o razumevanju iz 2015. godine o vojnoj saradnji Indije i Mauricijusa predviđao je razvoj ostrva Agaléga za indijsku vojnu bazu. Lokalni stanovnici su se glasno protivili izgradnji baze, smatrajući je pretnjom lokalnom zapošljavanju, samoopredeljenju, kreolskom jeziku i kulturi, kao i suverenitetu Mauricijusa. Ovi nedavni infrastrukturni razvoji Indije, za civilnu i vojnu upotrebu, značajno su transformisali pejzaž ostrva.
Dana 11. decembra 2024. godine, ciklon Chido je stigao do kopna blizu Severnog ostrva, uništivši većinu kuća na ostrvu i ostavivši Agalégu bez struje.
Većina kuća nalazi se u glavnim selima Vingt-Cinq i La Fourche na Severnom ostrvu i St. Rita na Južnom ostrvu. Put koji povezuje različita mesta je peskovit i koralan. Severno ostrvo ima aerodromsku pistu, državnu osnovnu školu, policijsku stanicu, meteorološku stanicu, centralne telekomunikacione kancelarije (Mauritijus Telecom) i zdravstvene službe. Na ostrvu nema tekuće vode. Voda za piće dolazi od kišnice sakupljene olucima. Voda za druge upotrebe se nabavlja iz bunara. Struju obezbeđuju generatori koji rade na dizel, a snabdevanje je ograničeno na određene sate. Kompanija koja upravlja udaljenim ostrvima, radi na projektu za obezbeđivanje snabdevanja ovim ostrvima električnom energijom, putem podmorske veze.
Agaléga je povezana sa Mauricijusom vazdušnim i morskim putem. Civilna pista na ostrvu na severu omogućava poletanje i sletanje malih aviona. Dugačka je 3 km i na njoj su smešteni avioni za pomorsko izviđanje. Na ostrvima nema funkcionalne luke, već samo pristanište u sidrištu St. James na severu ostrva. Brodovi brodarske korporacije Mauricijus (“Pride Mauritius” i “Mauritius Trochetia”) bacaju sidro oko 500 m od ovog mesta, u dubokom moru, tokom dopunjavanja goriva.
Zdravstvene usluge pružaju zdravstveni službenik i babica. Lekari sa Mauricijusa dolaze na kraće posete tokom cele godine. Tokom godine ostrvo takođe posećuje sudija.
Što se tiče obrazovanja, postoji osnovna škola, ali učenici zatim nastavljaju školovanje u srednjim školama na ostrvu Mauricijus.
GPS koordinate: 10°22’32” S, 56°36’21” E.
R O D R I G U E S
Rodrigues je autonomno spoljašnje ostrvo Republike Mauricijus površine 108 km2 u Indijskom okeanu, oko 560 km istočno od Mauricijusa. Deo je Maskarenskih ostrva, koja obuhvataju Mauricijus i Reinion.
Rodrigues je vulkanskog porekla i okružen je koralnim grebenom, a nekoliko malih nenaseljenih ostrva nalaze se odmah uz njegovu obalu. Ostrvo je nekada bilo deseti okrug Mauricijusa; steklo je autonomni status 12. oktobra 2002. godine, a njime upravlja Regionalna skupština Rodriguesa. Glavni grad ostrva je Port Mathurin.
Rodrigues je vulkansko ostrvo koje se uzdiže iz grebena duž ivice Maskarenskog platoa. Tektonski aktivna Rodrigesova trostruka tačka (mesto gde se sastaju tri tektonske ploče, Afrička, Indo-Australijska i Antarktička) nalazi se na morskom dnu u blizini. Rodrigues je star samo 1,5 miliona godina, čak i ako je plato ispod lagune koja okružuje Rodrigues možda mnogo stariji od ostrva. Vremenom je Rodrigues razvio jedinstveno okruženje, sa mnogo endemskih vrsta.
Rodrigues je dugačak oko 18 km i širok 6,5 km. Oblika je poput kitovih leđa sa centralnim grebenom i duboko usečenim dolinama. Ostrvo je brdovito sa centralnim kičmom koji kulminira najvišim vrhom, Mont Limonom na 398 m. Rodrigues je jedino maskarensko ostrvo sa obimnim naslagama krečnjaka i pećinama. Veliki greben koji ga okružuje, formira lagunu unutar koje se nalazi osamnaest ostrvaca.
Koralni greben Rodriguesa je od posebnog interesa jer se sam razmnožava – ne prima koralni zooplankton iz drugih mesta. To je dovelo do ekosistema koji je generalno siromašan vrstama, ali je veoma prilagođen. Jedna vrsta korala, dve vrste Pomacentrus damselfish i mnoge vrste rakova nalaze se samo na grebenima Rodriguesa.
Izolovanost i položaj ostrva daju mikroklimu specifičnu za Rodrigues, sa dva godišnja doba. Rodrigues uživa u blagoj tropskoj morskoj klimi sa stalnim pasatima koji duvaju tokom cele godine. Prosečna letnja temperatura je 25,9°C, a prosečna zimska temperatura je oko 22,3°C. Temperaturna razlika između leta i zime je samo 3,6°C. Od januara do marta su najtopliji meseci, a avgust je najhladniji mesec. Najvlažniji mesec je februar; septembar i oktobar su najsušniji meseci. Klima je toplija i sušnija nego na Mauricijusu. Cikloni se mogu pojaviti od novembra do aprila, a Rodrigues je češće pogođen nego Mauricijus.
Hidrometeorološki podaci kažu da je najviša ikada izmerena temperatura 34,0°C, a najniža 14,5°C. Godišnja količina padavina je 1.100 mm, a broj sunčanih sati godišnje je preko 3.000.
Rodrigues je karakterisalo obilje endemskih biljnih i životinjskih vrsta, ali od XVII veka veliki deo njegovog biodiverziteta je iskorenjen. Ostrvo je bilo stanište dve sada izumrle endemske džinovske kornjače i ptica poput rodrigeškog solitera, džinovskog goluba neletača koji je bio bliski srodnik dodoa sa Mauricijusa, i rodrigeške noćne čaplje. Endemska vrsta slepog miša, rodrigeška leteća lisica, trenutno je navedena kao ugrožena na Crvenoj listi IUCN-a. Postoje dve preostale endemske vrste ptica: rodrigeška fodi i rodrigeška grmuša, obe su navedene kao skoro ugrožene.
Da bi se obnovila neka šumska područja, Grande Montagne, Anse Quitor (sa susednim rezervatom džinovskih kornjača François Leguat) i dva ostrvca, Île aux Sables i Île aux Cocos, proglašeni su prirodnim rezervatima.
Predeo na ostrvu bez drveća
Rodrigues je dobio ime po portugalskom istraživaču Diogu Rodriguesu, koji je prvi put došao na nenaseljeno ostrvo 1528. godine, pod upravom portugalskog vicekralja Pedra Mascarenhasa (imenjaka Maskarenskih ostrva). Mnoge mape ga takođe opisuju kao Diego Roiz. Poznato je da su Arapi od X veka posećivali Maskarenska ostrva. Planisphere Cantino iz oko 1500. godine i neke druge savremene karte jasno prikazuju tri maskarenska ostrva kao Dina Arobi (ili Harobi), Dina Margabin i Dina Moraze. Ovo su očigledno iskvarene transliteracije ili transkripcije arapskih Diva Harab (“Pusto ostrvo”), Diva Maghrebin (“Zapadno ostrvo”) i Diva Mashriq (“Istočno ostrvo”). Dok se drugi jasno odnosi na Reinion, izvori se ne slažu oko toga koje je od njih Mauricijus, a koje Rodrigues, koje se nalaze istočno od Reiniona i raspoređeni su na donekle stilizovan način na ovim mapama. Međutim, čak i u svom prvobitnom stanju, Rodrigues je imao izvesnu krševitost, dok se Mauricijus, čak i nakon 500 godina krčenja šuma, nikako ne može nazvati “pustinjom” čak ni u kolokvijalnom smislu.
Ostrvo je ponovo locirano u februaru 1507. godine. Brod Dioga Fernandesa Pereire “Cisne” (Labud), uočio je Reinion 9. februara nakon što je ciklon skrenuo njegov kurs, primoravajući ga da zaobiđe Madagaskar, za razliku od ostatka flote. Takođe se smatra da je to bilo zbog navigacione greške Afonsa de Albuquerquija. Druga dva ostrva su kasnije ponovo otkrivena. Prvobitno ime je bilo Diogo Fernandes; Domingo Froiz je dato kao ime nekoliko godina kasnije, a do 1528. godine ponovo je preimenovano po portugalskom moreplovcu Diagu Rodriguesu i od tada je tako ostalo. Ortografija je u početku bila manje stabilna, a ime je transkribovano kao Diogo Rodriguez (španske mape), Diego Roiz, Diego Rujs (holandske mape) (ili čak Diego Ruysovo ostrvo), Digarroys ili Bygarrojs. Neki rani francuski izvori su ga nazivali Île Marianne.
Katedrala St. Gabriel
Zbog toga što se ostrvo u to vreme nalazilo daleko od uobičajenih ruta pomoraca, malo je posećivano. Od 1601. godine Holanđani su počeli da posećuju ostrvo nešto redovnije radi svežih zaliha hrane. 1691. godine hugenot François Leguat i sedam pratilaca iskrcali su se na ostrvo, nameravajući da osnuju poljoprivrednu koloniju protestantskih izbeglica. Poljoprivreda nije bila uspešna, ali je bilo obilje kornjača, ptica, ribe i drugih morskih plodova.
Tokom XVIII veka Francuzi su preduzeli nekoliko pokušaja da razviju ostrvo. Afrički robovi (preci sadašnjeg stanovništva) dovedeni su na Rodrigues radi razvoja stočarstva i poljoprivrede. 1735. godine osnovano je stalno francusko naselje, potčinjeno ostrvu Bourbon (sada Reinion).
1809. godine, nakon kratke bitke sa Francuzima, britanske trupe su zauzele Rodrigues. Nakon britanske okupacije, ropstvo je konačno ukinuto 1834. godine. Do 1843. godine, broj stanovnika ostrva je opao na samo 250.
1883. godine erupcija indonežanskog vulkana Кrakatau čula se na ostrvu Rodrigues i to je najudaljenija tačka, na skoro 4.800 km, na kojoj se čula eksplozija. Zvuk je opisan kao “urlik teških topova”. Mornaričkim brodovima je naređeno da istraže pojavu, jer se strahovalo da je zvuk nastao od pucanja iz topova broda u nevolji. Buka ostaje najglasniji zvuk u zabeleženoj istoriji.
U septembru 1897. godine, mornar Joshua Slocum, koji je plovio sam, proveo je osam dana na ostrvu. Kasnije će napisati: “Na Rodriguesu se sada može naći svaka pogodnost za punjenje čiste i zdrave vode u bilo kojoj količini. Guverner Roberts je izgradio rezervoar u brdima, iznad sela, i postavio cevi do pristaništa, gde je, u vreme moje posete, bilo pet i po stopa plime. Ranijih godina se koristila bunarska voda, i od nje se javljalo manje ili više obolevanje. Govedina se može dobiti u bilo kojoj količini na ostrvu, i po umerenoj ceni. Slatki krompir je bio u izobilju i jeftin; velika vreća koju sam tamo kupio za oko četiri šilinga se neobično dobro čuvala. Jednostavno sam ih skladištio u suvom skladištu jedrenjaka. Od voća, nara je bilo najviše; za dva šilinga sam dobio veliku vreću, koliko je magarac mogao da spakuje iz voćnjaka, koji je, inače, zasadila sama priroda”.
Početkom 1968. godine brod “Cambrian”, koji je bio deo patrole Beira nakon jednostrane deklaracije o nezavisnosti Rodezije, preusmeren je na Rodrigues kako bi ugušio prijavljeni ustanak dela stanovništva. U ustanku je učestvovao određeni broj pojedinaca koje su lokalne vlasti uhapsile zbog provale u skladište i krađe zaliha slatkog krompira. Drugi meštani su se obratili vlastima i nasilno oslobodili uhapšene osobe. U tom trenutku, veruje se da su vlasti zatražile pomoć koju je pružio “Cambrian”. Po njegovom dolasku u rano jutro, ispaljeni su hici iz topova sa broda (veruje se da su bili ćorci) i obezbeđena je naoružana desantna grupa. To je rezultiralo time da su prestupnici ponovo uhapšeni i zatvoreni.
Zgrada regionalne Supštine
Stanovnici ostrva su državljani Mauricijusa. Procena broja stanovnika (zaključno sa 18. novembrom 2022. godine) za ostrvo Rodrigues bila je 43.650. Glavna religija je hrišćanstvo, u kojem dominira rimokatolicizam sa malim manjinama drugih hrišćanskih grana, kao i Jehovini svedoci, a postoje i hindusi, muslimani i budisti. Većina stanovnika je afričkog porekla, a postoji i manjina mešovitih naroda, potomaka prvih evropskih doseljenika.
Glavni jezik je lokalni kreolski, ali engleski i francuski se najčešće koriste kao jezici državne administracije, sudova i poslovanja. Lokalni kreolski je veoma sličan mauricijskom kreolskom, mada se neke reči izgovaraju drugačije.
Obrazovni sistem na Rodriguesu je sličan onom u ostatku Mauricijusa. Vlada obezbeđuje besplatno obrazovanje studentima do visokog nivoa. Engleski jezik je glavni jezik obrazovanja.
Port Mathurin
Rodrigues je podeljen na 14 opština ili zona. U statističke svrhe, zone su dalje podeljene na ukupno 182 lokaliteta. Zone imaju između najmanje šest lokaliteta (La Ferme) i najviše 22 (glavni grad Port Mathurin). Rodrigues je 2001. godine dobio autonomiju, čime je stvoren decentralizovani sistem vlasti. Ovaj zakon je omogućio uspostavljanje regionalne Skupštine na Rodriguesu sa 18 članova.
Najpopularniji sport na Rodriguesu je fudbal. Lokalna takmičenja se održavaju tokom cele godine, a na određenim takmičenjima pobednički tim putuje na Mauricijus radi sportske razmene. Odbojka je takođe popularna. Postoji i javni bazen u Marechalu, selu koje se nalazi u centru ostrva, i stadion u Camp Du Roisu u regionu Port Mathurin.
Privreda Rodriguesa uglavnom zavisi od Mauricijusa. Glavni izvori prihoda i ekonomske aktivnosti su turizam, ribolov, poljoprivreda (posebno luk, beli luk i čili) i uzgoj životinja. Zanatska industrija se pokazala korisnom za privredu ostrva. Međutim, prihod od izvoza morskih proizvoda, stoke i useva za hranu je manji od troškova uvoznih proizvoda, što stvara deficit. Ima poseban odnos sa zemljama engleskog govornog područja, kao što su Engleska, Australija i Irska.
2020. godine Bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika iznosio je približno 16.400 dolara.
Rodrigues poseduje aerodrom “Sir Gaëtan Duval” na lokaciji Plaine Corail, sa redovnim letovima do međunarodnog aerodroma “Sir Seewoosagur Ramgoolam” na Mauricijusu. U sezoni postoje letovi do Reiniona.
Od 2014. godine ostrvo Rodrigues je proaktivno u zaštiti životne sredine, zabranjujući plastične kese kako bi zaštitilo svoj morski i kopneni biodiverzitet. Na osnovu ovog uspeha i pozitivnog prijema zajednice, ostrvo je proširilo ekološke mere zabranom jednokratnih polistirenskih posuda za hranu četiri godine kasnije, dobivši globalno priznanje. Ovi napori dopunjuju razne inicijative posvećene očuvanju jedinstvenog ekosistema ostrva.
Ključna među ovim inicijativama je osnivanje rezervata, posebno rezervata prirode Grande Montagne u centru ostrva, koji je stanište autohtone faune i flore. Rezervat je od vitalnog značaja za praćenje endemskih biljaka kao što su ‘café maron’ i ‘bois blan’, kao i jedinstvenih vrsta ptica poput rodrigeške fodi i rodrigeške grmuše.
U zapadnom delu Rodriguesa, rezervat i pećina džinovskih kornjača François Leguat doprinose rehabilitaciji kornjača. Od 2006. godine rezervat je bio izuzetno značajan u zaštiti kornjača, sada smeštajući preko 5.000 kornjača na svojih 20 ha. Rezervat se odlikuje jedinstvenim pejzažom krečnjačkih formacija, uključujući devet fascinantnih pećina i vrtača. Jedna od najistaknutijih atrakcija je izvanredna Velika pećina, opremljena podignutim stazama, stepenicama i ekološki prihvatljivim osvetljenjem. Ističe se kao jedina osvetljena “Pećina za prikazivanje” u jugozapadnom Indijskom okeanu, projektovana po međunarodnim standardima uz stručnost australijskog konsultanta za pećine.
Rezervat François Leguat
“Ile aux Cocos”, još jedan rezervat, služi kao zaštićeno stanište za morske ptice. Kroz vođene ture, posetioci stiču uvid u napore destinacije za očuvanje. Pored toga, u rezervatu je dostupna kampanja sponzorstva za gmizavce.
Čak i tokom teških vremena krize izazvane COVID-19, ostrvo je pokazalo otpornost. Lokalna samouprava, zajedno sa radnicima u turističkom sektoru, doprinela je zaštiti životne sredine. Od čišćenja planinarskih staza do obnove ostrvaca, ovi kolektivni napori su održali posvećenost Rodriguesa očuvanju prirode.
Turisti su odigrali ključnu ulogu kroz “Program za život u turizmu”, pružajući trenutne pozitivne uticaje. Nastavljajući svoje ekološko putovanje, ostrvo Rodrigues ima za cilj da pokrene projekat “Jedno drvo, jedan turista i jedno dete”. Ova vizionarska inicijativa podrazumeva sadnju drveta za svakog putnika, o kome će brinuti lokalna deca. Služeći kao model za aktivno učešće u zaštiti životne sredine, ovaj projekat podstiče trajni ekološki način razmišljanja i među turistima i među lokalnim stanovništvom, osiguravajući kontinuirano očuvanje jedinstvenog okruženja Rodriguesa za generacije koje dolaze.
GPS koordinate: 19°43’02” S, 63°25’02” E.